De richtlijn (EU) 2019/882 legt vast wát er moet gebeuren, maar laat aan elke lidstaat over wie daarop toeziet. Nederland heeft die rol belegd bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). De ACM is daarmee de instantie die toezicht houdt op de naleving van de toegankelijkheidseisen voor de producten en diensten die onder de wet vallen, waaronder webshops, apps en zakelijke websites met een accountomgeving.
Dat betekent niet dat er in Nederland één centraal loket is waar consumenten dagelijks klachten indienen en waar meteen sancties volgen. De ACM krijgt signalen binnen, kan onderzoek doen naar aanleiding daarvan, en kan een organisatie vragen aan te tonen dat zij aan de eisen voldoet. Wat die aantoonplicht concreet inhoudt en hoe u daarop reageert, is aan een jurist of aan de ACM zelf om te beoordelen voor uw specifieke situatie.
Waarom niet één Europese toezichthouder
De Europese toegankelijkheidswet is een richtlijn, geen rechtstreeks werkende verordening. Richtlijnen worden per land omgezet in nationale wetgeving, en de uitvoering en handhaving blijven daarmee een nationale aangelegenheid. Voor een ondernemer die alleen in Nederland verkoopt is dat overzichtelijk: één wet, één toezichthouder. Verkoopt u ook aan klanten in Duitsland, België of Frankrijk, dan gelden daar andere aangewezen instanties, met eigen meldroutes en soms een ander verklaringsformaat. het overzicht per onderwerp in de kennisbank gaat daar verder op in.
Wat de toezichthouder in de praktijk doet
Toezichthouders zoals de ACM zijn primair ingericht om markttoezicht te houden, niet om website voor website handmatig te controleren. In de praktijk ontstaat aandacht doorgaans naar aanleiding van een melding, een klacht van een gebruiker, of een steekproef binnen een sector. De ACM kan vervolgens vragen stellen over de toegankelijkheidsverklaring, over de onderbouwing daarachter, en over het verbeterplan als er tekortkomingen zijn geconstateerd. Welke bevoegdheden de ACM daarbij precies heeft en welke stappen daarop volgen, staat in de nationale uitvoeringswetgeving en de bijbehorende toelichting; dat is geen invulling die wij hier voor u kunnen doen.
Belangrijk om te beseffen: toezicht en handhaving zijn twee verschillende dingen. Toezicht is het monitoren en beoordelen, handhaving is het daadwerkelijk opleggen van maatregelen. Tussen die twee zit ruimte voor herstel, en die ruimte wordt in de praktijk vaak ook geboden voordat het tot een formeel traject komt.
Wat dit betekent voor uw eigen verantwoordelijkheid
Onafhankelijk van de vraag of en wanneer de ACM ooit contact opneemt, blijft de eigen verantwoordelijkheid hetzelfde: een toegankelijkheidsverklaring publiceren, een eigen beoordeling kunnen tonen, en na wijzigingen aan de website opnieuw toetsen. Dat zijn geen losse acties naar aanleiding van toezicht, maar een doorlopende verplichting die los staat van of er ooit een brief komt. Wie dat vastlegt, heeft bij een eventuele vraag van de toezichthouder in elk geval een dossier om op terug te vallen in plaats van improvisatie achteraf.
Een aantal ondernemers gaat er ten onrechte van uit dat toezicht alleen relevant is bij een klacht van een klant. In de praktijk kan ook een sectorbrede steekproef, een signaal van een brancheorganisatie of een verzoek in het kader van internationale samenwerking tussen toezichthouders aanleiding zijn voor vragen. Voor wie wil weten hoe zo'n vraag er in de praktijk uitziet en welke stukken daarbij relevant zijn, is er meer te lezen in de kennisbank; dit artikel gaat specifiek over de vraag wie die vraag stelt.
Toezicht is geen reden om te wachten
Het feit dat handhaving in de praktijk vaak reactief is, wordt soms opgevat als een reden om ermee te wachten tot er iets gebeurt. Dat is een risico-inschatting die iedere ondernemer voor zichzelf maakt, maar de wettelijke verplichting zelf verandert niet door de kans dat er controle plaatsvindt. De verklaring, de beoordeling en het verbeterplan horen er te zijn ongeacht of de ACM ooit langskomt.
Wilt u weten hoe uw eigen website of app er op dit moment voor staat, zonder dat u daar een account voor nodig heeft? doe de gratis quick-scan van een paar kernpagina's en bekijk direct waar de aandachtspunten zitten. Voor de vraag hoe axessia.eu tot die uitkomst komt en welke bronnen daarbij gebruikt worden, is er een toelichting op de werkwijze. En voor de meest gestelde vragen over toezicht, meldingen en verklaringen is er een verzamelde lijst op de pagina met veelgestelde vragen.
De scope-check en de quick-scan zijn gratis en zonder verplichting. Ze geven geen garantie en geen juridisch oordeel, maar wel een eerste, concreet beeld van waar u staat en wat er te doen is voordat een toezichthouder daar ooit naar vraagt.