Kan ik de toegankelijkheidsscan van mijn website zelf doen?
Ja, een deel daarvan kunt u zelf doen. Gratis en betaalde tools scannen automatisch tegen delen van WCAG 2.1 niveau AA en geven direct een beeld van veelvoorkomende problemen: te laag kleurcontrast, ontbrekende alt-teksten, of een formulierveld zonder gekoppeld label. Dat is een nuttig startpunt. Het is alleen niet het hele verhaal, want een automatische scan kan een deel van de eisen uit EN 301 549 niet toetsen. Zaken als de logica die een schermlezer volgt, de volgorde waarin u door een pagina tabt, of de vraag of een alternatieve tekst inhoudelijk klopt met wat er op de afbeelding staat, vragen om beoordeling door een mens.
Waar de grens precies ligt tussen zelf doen en uitbesteden, hangt vooral af van wat u met de uitkomst wilt. Een eerste indruk krijgen van waar u ongeveer staat, kan met een automatische toets. Een dossier opbouwen waarmee u aantoonbaar aan de verplichtingen werkt, vraagt om meer.
Wat een automatische scan wel oppikt
Software is sterk in het herkennen van patronen in de broncode. Denk aan een button zonder toegankelijke naam, een contrastverhouding die net onder de norm zakt, een afbeelding zonder alt-attribuut, of een pagina zonder duidelijke koppenstructuur. Dit zijn concrete, objectief meetbare punten, en juist daar zit vaak een flink deel van de quick wins. Een gratis quick-scan van een handvol kernpagina's geeft op dit vlak al bruikbare signalen, zonder dat u daarvoor een account nodig heeft. in een paar vragen zien waar uw site ongeveer staat is een manier om dat zelf te proberen voordat u verder investeert.
Wat een automatische scan niet ziet
De bestelstap, de inlogflow en formulieren met meerdere stappen zijn lastiger, omdat daar interactie en volgorde meespelen. Kan een gebruiker die alleen het toetsenbord gebruikt, de hele bestelling afronden zonder vast te lopen in een menu? Krijgt een screenreadergebruiker op het juiste moment te horen dat een foutmelding is verschenen? Klopt de alt-tekst van een productfoto inhoudelijk, of staat er alleen "afbeelding1.jpg"? Dat zijn vragen die een script niet met zekerheid kan beantwoorden. Ze vragen om iemand die de pagina daadwerkelijk met een schermlezer of alleen met het toetsenbord doorloopt.
Zelf doen: geschikt voor oriëntatie
Als u wilt weten of uw bedrijf überhaupt onder de richtlijn valt, en welke onderdelen van uw site of app het meest voor de hand liggende risico's bevatten, is zelf beginnen een verstandige eerste stap. U ziet snel of er iets grondig mis is met kleurcontrast of alt-teksten, en dat geeft richting aan waar u de meeste tijd in wilt steken. Voor micro-ondernemingen die diensten aanbieden met minder dan tien medewerkers en ten hoogste twee miljoen euro omzet geldt bovendien een vrijstelling; een scope-check maakt in die situatie meteen duidelijk of verdere stappen nodig zijn.
Uitbesteden: geschikt voor het dossier
Zodra het gaat om de bestelstap, de inlogflow, een geprioriteerde actielijst in gewone taal, en de verplichte toegankelijkheidsverklaring met verbeterplan en deadlines, verschuift het gesprek van "wat zie ik meteen" naar "wat kan ik aantonen". Dat is het punt waarop een volledige scan met rapport en vastlegging per land waarde toevoegt: niet omdat een automatische toets ineens alles ziet, maar omdat de uitkomst wordt geordend, geprioriteerd en bewaard, inclusief het stuk dat software niet kan beoordelen. Let er bij elk rapport op dat expliciet staat welk deel wel en niet automatisch is getoetst; dat onderscheid hoort thuis te horen in elk stuk dat u als verantwoording gebruikt.
Eén ding dat geen van beide oplost
Een toegankelijkheidsoverlay of widget die beloofde dat uw site "in één regel code" voldoet, vervult de wettelijke eis niet. Dat geldt ongeacht of de onderliggende scan door uzelf of door een dienstverlener is uitgevoerd: een widget verandert de onderliggende code niet en lost dus geen van de bovenstaande problemen echt op.
De praktijk: een combinatie
In de praktijk werkt een combinatie het beste: zelf regelmatig een quick-scan draaien om snel iets te signaleren, en voor de onderdelen die verder gaan dan automatische toetsing — de bestelstap, de verklaring, het verbeterplan met deadlines — een vaste structuur gebruiken die bijhoudt wat al is beoordeeld en wat nog moet. Meer over hoe die verdeling er in de praktijk uitziet, en waar de informatie in elke stap vandaan komt, leest u in de uitleg over hoe axessia te werk gaat.
Wilt u eerst zelf een indruk krijgen voordat u kiest wat u uitbesteedt? Begin met de gratis scope-check en quick-scan, en bekijk in de kennisbank per onderwerp wat voor uw situatie relevant is. Wat het uitgebreidere traject inhoudt en wat dat kost, staat overzichtelijk bij de uitleg over de abonnementsvormen.