Een toegankelijkheidswidget — vaak een los stukje code dat u met één regel aan uw website toevoegt en dat belooft de site "in seconden" toegankelijk te maken — voldoet niet aan de Europese toegankelijkheidsrichtlijn. De technische norm die de richtlijn aanhoudt, EN 301 549 (in de praktijk WCAG 2.1 niveau AA), toetst of de onderliggende code en interactie toegankelijk zijn: kan iemand met een schermlezer de bestelstap doorlopen, is elk formulierveld correct gelabeld, is de site met alleen een toetsenbord te bedienen. Een widget die bovenop de bestaande code een laagje legt, verandert die onderliggende structuur niet.
Dat is meteen het antwoord op de vraag die veel ondernemers stellen nadat ze een overlay-widget hebben aangeschaft: nee, die aankoop op zichzelf maakt u niet compliant. De widget kan het lettertype vergroten, het contrast aanpassen of een leesbalk tonen, en dat zijn op zichzelf bruikbare functies voor sommige bezoekers. Maar de wet vraagt iets anders: dat de website zelf, in de code, aan de eisen voldoet — niet dat er een los bedieningspaneel naast staat.
Waarom een overlay de kern niet raakt
Schermlezers en andere hulpsoftware lezen de HTML-structuur van uw pagina: de koppen, de labels bij formuliervelden, de alt-teksten bij afbeeldingen, de volgorde waarin elementen met Tab bereikbaar zijn. Een overlay-widget draait als losse laag JavaScript boven op die structuur. Hij kan tekst groter tonen of kleuren aanpassen, maar hij herschrijft niet de onderliggende HTML waarin bijvoorbeeld een knop zonder label staat of een afbeelding zonder alt-tekst. Als dat probleem er is, blijft het er — voor de widget en voor de bezoeker die er tegenaan loopt.
Er is meer: verschillende gebruikers met een visuele beperking en de organisaties die hen vertegenwoordigen melden dat sommige overlays de bediening juist ingewikkelder maken, omdat de widget zelf niet goed samenwerkt met de schermlezer die iemand al gebruikt. Twee hulpmiddelen die tegelijk over elkaar heen proberen te sturen, leveren niet altijd een beter resultaat op dan één correct gebouwde pagina. Wie twijfelt of dat ook voor de eigen site geldt, vindt in de antwoorden op vragen die andere ondernemers ook stellen een aantal vergelijkbare situaties terug.
Wat de wet wel verwacht
De richtlijn vraagt een toegankelijkheidsverklaring waarin u aangeeft in hoeverre uw site of app aan de norm voldoet, welke onderdelen nog niet voldoen en welk plan daar tegenover staat. Die verklaring is gebaseerd op een eigen beoordeling van de werkelijke code en interactie, niet op de aanwezigheid van een tool. In het overzicht van de onderdelen die het vaakst misgaan staat concreet waar dat over gaat: kleurcontrast, formulierlabels, alternatieve teksten en de bedienbaarheid met alleen een toetsenbord komen daarbij steeds terug.
Dat betekent niet dat alles handmatig hersteld moet zijn voordat u iets weet. Een geautomatiseerde toets op de belangrijkste pagina's, inclusief de bestelstap en de inlogflow, laat vaak al zien waar de grootste knelpunten zitten. Zo'n eerste beeld kunt u in een paar minuten opvragen met de gratis quick-scan, al blijft gelden dat een automatische scan niet alles kan toetsen — of een alternatieve tekst inhoudelijk klopt, vraagt bijvoorbeeld om menselijk oordeel.
Wat axessia wel en niet doet
Wij verkopen geen overlay-widgets, en we bouwen ook geen reparaties in uw code. Dat is een bewuste keuze: een widget kan de indruk geven dat een probleem is opgelost, terwijl de onderliggende pagina ongewijzigd blijft. Wat wij doen is toetsen, prioriteren en vastleggen — de scan wijst aan wat waarschijnlijk niet voldoet, het rapport zet dat in gewone taal op volgorde van belang, en het systeem bewaakt of de site toegankelijk blijft na een volgende wijziging aan uw shop of app. Hoe die toetsing precies werkt en waar de informatie vandaan komt, leggen we uit op de pagina die stap voor stap laat zien hoe het systeem werkt.
Voor de vraag of een widget "genoeg" is, is dat onderscheid het belangrijkste om te onthouden: een widget is een gebruikersinstelling, geen vervanging van toegankelijke code. Wie twijfelt of een leverancier van zo'n product terecht claimt dat een site daarmee aan WCAG voldoet, kan die claim het beste toetsen aan de norm zelf of navragen bij een deskundige.
Eerste stap zonder aanschaf
Voordat u investeert in een widget, een audit of een verbeterplan, is het meestal nuttiger om eerst te weten of en in welke mate de wet op uw organisatie van toepassing is, en waar de grootste afwijkingen zitten. Dat overzicht is gratis te krijgen, zonder dat daar een account voor nodig is.
Wilt u zelf zien waar uw website of app op dit moment staat, los van wat een leverancier van een widget u vertelt? Doe de gratis quick-scan en lees rustig verder in de kennisbank om te bepalen welke stap voor uw situatie het meest voor de hand ligt.