Een toegankelijkheidsverklaring zelf opstellen is mogelijk. Er staat nergens voorgeschreven dat een externe partij de tekst moet schrijven of dat er een certificaat aan te pas moet komen. Waar het om gaat is dat de verklaring een eerlijke weergave is van de stand van zaken: welke onderdelen van de site of app aan WCAG 2.1 niveau AA voldoen, welke niet, en wat daarvan de reden is. Die inhoud kunt u zelf samenstellen, zolang die gebaseerd is op een beoordeling die u ook kunt tonen.
De kern van de vraag zit dus niet in wie de tekst typt, maar in wat daaraan voorafgaat. Een verklaring is in feite de samenvatting van een onderzoek. Het zelf opstellen van die samenvatting is doorgaans het eenvoudigste deel; het onderzoek zelf — weten welke knelpunten er zijn en hoe ernstig die zijn — vraagt meer tijd en meer specifieke kennis dan de meeste ondernemers er zelf voor vrijmaken.
Wat de verklaring inhoudelijk vraagt
Een toegankelijkheidsverklaring beschrijft doorgaans de reikwijdte (welke website, welke app, welke onderdelen), de gebruikte norm, de bevindingen, en een plan om resterende knelpunten aan te pakken. Toezichthouders per land geven aan in welk format dat moet, en dat format verschilt. Voor de precieze eisen in uw land is de tekst van de toezichthouder zelf de betrouwbaarste bron; wij houden die verschillen bij in de landspecifieke blokken binnen een abonnement.
Wat de verklaring niet is: een intentieverklaring of een marketingtekst. Toezichthouders kijken naar de mate waarin de inhoud aansluit bij de werkelijke staat van de site. Een verklaring die stelt dat alles voldoet terwijl dat niet is nagegaan, is een groter risico dan een verklaring die eerlijk benoemt welke onderdelen nog niet zijn getoetst.
Wat u redelijk zelf kunt doen
Het formuleren van de verklaring zelf, het bijhouden van een lijst met bekende knelpunten, en het opstellen van een tijdlijn voor verbeteringen zijn taken die een kantoormanager of directeur met een halve dag tijd kan uitvoeren, mits de onderliggende gegevens al beschikbaar zijn. Een scope-check en een quick-scan geven een eerste indicatie van waar u staat, en die kunt u in een paar vragen zelf doorlopen. Ook het bijhouden van wijzigingen — een nieuwe bestelstap, een aangepast formulier — is iets wat intern goed te organiseren is, zolang er iemand verantwoordelijk voor is.
Waar het zelf doen moeilijker wordt
Lastiger wordt het bij de onderdelen die een geautomatiseerde scan niet volledig kan beoordelen: de bediening met alleen een toetsenbord door een volledige bestelflow, de aankondigingen van een schermlezer bij een foutmelding, de logische volgorde van focus in een formulier. Dat zijn zaken die met de hand getest moeten worden, en die kennis van de onderliggende techniek vragen. Wie dat zelf wil doen, moet rekening houden met een leercurve die voor een eenmalige verklaring vaak niet in verhouding staat tot de tijd die het kost.
Daarnaast is er het risico van een verklaring die ouder wordt dan de site zelf. Na elke wijziging aan de bestelstap, de inlogomgeving of het aanbod verandert in theorie ook de onderbouwing van de verklaring. Dat bijhouden is precies het onderdeel waar veel bedrijven het overzicht verliezen, simpelweg omdat er geen vast moment is waarop iemand eraan denkt.
Waar automatisering wel en niet bij helpt
Een scan zoals die van axessia.eu toetst een deel van de eisen automatisch en prioriteert de resultaten in gewone taal, maar dekt niet alles: dingen als de logica van een schermlezer-ervaring of de betekenis van een alternatieve tekst blijven onderdelen die met de hand beoordeeld moeten worden, en dat vermelden wij in elk rapport. Wat een scan wel goed doet, is snel zichtbaar maken waar de grootste risico's zitten, zodat u niet blind hoeft te gokken welk onderdeel voorrang verdient. Meer over de werkwijze en waar de informatie vandaan komt, staat op de pagina over onze aanpak.
Als uzelf besluit de verklaring te schrijven, is het raadzaam om de onderbouwing — de scan, de bevindingen, het verbeterplan — apart vast te leggen, los van de verklaring zelf. Zo kunt u bij een vraag van een toezichthouder of klant tonen waar de tekst op gebaseerd is. Antwoorden op veelgestelde vragen hierover, zoals wat er precies moet worden vastgelegd, vindt u op de pagina met veelgestelde vragen.
Of u het zelf doet of uitbesteedt, hangt uiteindelijk af van hoeveel tijd en kennis er intern beschikbaar is, en van hoe complex uw site of app is. Voor een eenvoudige brochurewebsite is zelf doen vaak haalbaar; voor een webshop met een bestelstap en een klantaccount loopt de benodigde tijd snel op. Een overzicht van wat een volledige uitwerking kost, inclusief de verklaring en het verbeterplan, staat op de pagina met tarieven.
Wilt u eerst weten waar u staat voordat u kiest tussen zelf doen en uitbesteden? De gratis quick-scan geeft een eerste beeld van de belangrijkste knelpunten, en de kennisbank helpt u de vervolgstappen op een rij te zetten.