Een afbeelding zonder alternatieve tekst wordt door een schermlezer overgeslagen of voorgelezen als de bestandsnaam, iets als "IMG_4021.jpg" of "product-foto-3". Voor een bezoeker die niet-visueel browst, betekent dit dat informatie die voor andere bezoekers vanzelfsprekend is — wat er op de foto staat, wat een icoon betekent, wat een knop met alleen een pictogram doet — gewoon ontbreekt. Dat is precies wat het succescriterium over tekstalternatieven in WCAG 2.1, en daarmee in EN 301 549, probeert te voorkomen.
Het directe gevolg is dus functioneel: een deel van uw bezoekers mist informatie of kan een handeling niet voltooien. Het indirecte gevolg raakt uw papierwerk. Ontbrekende alt-teksten horen, als ze aanwezig zijn op uw site, thuis in uw eigen beoordeling en in de toegankelijkheidsverklaring als openstaand punt. Doet u dat niet, dan klopt de verklaring niet met de praktijk, en dat is iets anders dan het probleem zelf niet hebben opgelost — het is een verklaring die de werkelijkheid niet weergeeft.
Waarom dit zo vaak over het hoofd wordt gezien
Bij veel webshops en CMS-systemen wordt een afbeelding automatisch gepubliceerd zodra er een bestand is geüpload, zonder dat er een verplicht veld voor een omschrijving tussen zit. Productfoto's, iconen in de footer, knoppen die alleen uit een pictogram bestaan: het zijn allemaal plekken waar een alt-tekst makkelijk wordt vergeten, juist omdat de afbeelding voor een ziende bezoeker prima werkt. Dat maakt het probleem niet minder relevant, maar wel begrijpelijk waarom het zo vaak voorkomt.
Wat er praktisch misgaat voor bezoekers
Het raakt niet alleen mensen die een schermlezer gebruiken. Zoekmachines lezen alt-teksten mee om te bepalen waar een pagina over gaat. Bezoekers met een trage verbinding die afbeeldingen laten uitstaan, zien in plaats daarvan de alt-tekst. En bij een afrekenstap waar productafbeeldingen de enige aanduiding zijn van kleur of variant, is een ontbrekende of zinloze alt-tekst niet cosmetisch maar functioneel: iemand kan dan niet met zekerheid vaststellen wat hij bestelt.
De grens van een automatische scan
Een automatische toets kan vaststellen of het alt-attribuut aanwezig is en of het leeg is. Dat is nuttig, maar het is niet hetzelfde als vaststellen of de tekst inhoudelijk klopt. "Afbeelding" of de bestandsnaam als alt-tekst telt technisch als aanwezig, maar zegt een gebruiker niets. Dat onderscheid — aanwezig versus zinvol — vereist beoordeling door een mens, en dat is precies waarom in elk rapport van axessia.eu staat welk deel van de toets automatisch is uitgevoerd en welk deel niet. Wilt u weten hoe die toets is opgebouwd, dan leest u dat op de pagina over hoe onze toetsing werkt.
Wat dit betekent voor uw verklaring en uw actielijst
Ontbrekende of zinloze alt-teksten horen, als u ze aantreft, in uw actielijst met een reële inschatting van wat er nodig is om ze aan te vullen. Dat is doorgaans geen technisch ingewikkeld werk, maar wel werk dat consequent moet gebeuren: bij elke nieuwe productfoto of elk nieuw icoon opnieuw. Een verbeterplan dat dit punt benoemt en een moment vastlegt waarop het is opgelost, is iets anders dan een verklaring die het probleem ongenoemd laat. Een overzicht van wat er in zo'n plan hoort te staan, en hoe u dat aantoonbaar maakt, vindt u in de kennisbank per onderwerp.
Wie hier naar kijkt
Dit is inhoudelijk een van de makkelijkst objectief vast te stellen punten: een afbeelding heeft een alt-attribuut of niet, en de tekst is wel of niet zinvol. Dat maakt het een punt dat bij een klacht van een gebruiker of bij een controle door een toezichthouder relatief snel opvalt, simpelweg omdat het weinig interpretatie vergt. Wat een toezichthouder daarmee doet, verschilt per land en per situatie, en daarover doet axessia.eu geen voorspelling; voor de bevoegde instantie en de te volgen route in uw land verwijzen wij naar de officiële informatie daarover.
Wilt u zien of dit soort punten op uw eigen site voorkomen, dan is dat een goed startpunt: het is precies het soort constatering dat een quick-scan al zichtbaar maakt. De volledige scan met de bestelstap en de inlogflow, het rapport in gewone taal en de verklaring zelf zijn onderdeel van het betaalde traject; wat dat kost, staat op de pagina met onze prijzen. Begin vrijblijvend met de gratis quick-scan van een paar kernpagina's om te zien waar u nu staat.