waarom leest een schermlezer de kopjes op mijn pagina niet goed voor

Koppen ontbreken of staan in de verkeerde volgorde

Een schermlezer vindt de koppen op een pagina meestal niet goed omdat ze wel visueel als kop zijn opgemaakt — groter, vet, een andere kleur — maar niet als kop zijn gecodeerd. Een schermlezer leest de onderliggende structuur van de pagina, niet hoe iets oogt. Staat een woord in grote vette letters maar zit er in de code geen kop-element (zoals h1, h2 of h3) achter, dan ziet een schermlezer gewoon een regel platte tekst en meldt hij niets over een kop. Een gebruiker die met het toetsenbord van kop naar kop springt om snel te navigeren, mist die tekst dan volledig in zijn overzicht.

Ook een verkeerde volgorde van koppen is een veelvoorkomende oorzaak. Een pagina die van een h1 direct naar een h4 springt, of waarin een h3 boven een h2 staat, geeft een schermlezer een vertekend beeld van hoe de inhoud is opgebouwd — sommige gebruikers verwachten een logische hiërarchie om te bepalen of ze een sectie willen openen of overslaan. Dit probleem staat niet los van andere structuurfouten op een pagina: vergelijkbare problemen doen zich voor bij formuliervelden die niet goed worden voorgelezen en bij het springen van de focus tijdens navigatie met het toetsenbord. In alle gevallen gaat het om dezelfde kern: de visuele weergave klopt, maar de onderliggende code die een schermlezer gebruikt, klopt niet.

Waar dit in WCAG staat: informatie en relaties

Dat structuur programmatisch herkenbaar moet zijn — dus in de code, niet alleen visueel — volgt uit het succescriterium over informatie en relaties in WCAG 2.1, het richtsnoer waarop EN 301 549 in de praktijk is gebaseerd. Of koppen daadwerkelijk als kop zijn gecodeerd en in een logische volgorde staan, is iets dat een geautomatiseerde controle grotendeels kan signaleren; wat een automatische scan wel en niet kan vinden is daarbij een relevant onderscheid, omdat een scan wel de aanwezigheid van kop-elementen ziet maar niet altijd kan beoordelen of de gekozen indeling voor een gebruiker ook logisch is.