Is een toegankelijkheidsverklaring verplicht voor een webshop?
Voor een webshop die onder de Europese toegankelijkheidsrichtlijn valt, hoort een toegankelijkheidsverklaring bij de verplichtingen. De verklaring is geen vinkje dat u ergens aanzet, maar een openbaar document waarin staat in hoeverre uw webshop voldoet aan de toegankelijkheidsnorm EN 301 549, welke onderdelen dat nog niet doen, en hoe bezoekers een probleem kunnen melden.
Of de verplichting op uw webshop van toepassing is, hangt af van de scope van de richtlijn. Micro-ondernemingen die diensten aanbieden en tegelijk minder dan tien medewerkers hebben én ten hoogste twee miljoen euro omzet, vallen buiten de reikwijdte. Voor alle andere webshops met een online afrekenstap geldt de verplichting in principe wel. Welke situatie op u van toepassing is, is in een paar minuten te zien met de gratis scope-check die uw situatie beoordeelt.
Wat er precies in moet staan
Een toegankelijkheidsverklaring is meer dan een tekstblok onderaan de pagina. De verklaring beschrijft doorgaans op welke onderdelen van de webshop de norm van toepassing is, welke onderdelen daar wel en niet aan voldoen, en op basis waarvan die beoordeling is gemaakt. Daarnaast hoort er een manier in te staan waarop bezoekers een toegankelijkheidsprobleem kunnen melden, en wat er gebeurt als zo'n melding binnenkomt.
Het detail waar het in de praktijk vaak misgaat, is dat de verklaring een momentopname van de werkelijkheid hoort te zijn, en geen vast sjabloon dat één keer is ingevuld en daarna nooit meer is aangepast. Een verklaring die zegt dat de bestelstap toegankelijk is, terwijl er intussen een nieuw betaalscherm is toegevoegd dat nooit is getoetst, beschrijft niet meer wat er werkelijk op de site staat. Toezichthouders kijken bij een verklaring niet alleen naar het bestaan ervan, maar ook naar of de inhoud aansluit bij de actuele staat van de webshop.
De eigen beoordeling moet er wel zijn
Om een verklaring in te vullen, is een onderliggende beoordeling nodig: iemand moet hebben gekeken welke onderdelen van de webshop zijn getoetst, met welke methode, en wat daaruit kwam. Die onderbouwing hoeft niet in de openbare verklaring zelf te staan, maar hoort wel ergens vastgelegd te zijn, zodat u kunt laten zien waar de verklaring op is gebaseerd. Een verklaring zonder enige vorm van beoordeling erachter is in feite een blanco bewering.
Dit is ook de reden dat een automatische scan alleen, hoe nuttig ook, niet het hele verhaal vertelt. Een geautomatiseerde toets herkent een deel van de WCAG-criteria goed, zoals ontbrekende alternatieve teksten of een te laag kleurcontrast, maar kan niet beoordelen of een formulier logisch aanvoelt met een schermlezer of of de bedieningsvolgorde met alleen een toetsenbord klopt. Dat een scan dit niet volledig afdekt, hoort in elk rapport te staan; het is geen kleine letter maar een kernpunt van wat een geautomatiseerde toets wel en niet kan.
Wat een overlay-widget niet oplost
Sommige webshops kiezen voor een toegankelijkheidswidget die beweert de site in enkele klikken te verbeteren. Zo'n overlay past soms het lettertype of het contrast aan, maar vervangt geen onderliggende structuur van de code, en lost dus niet op wat een schermlezer of een toetsenbordgebruiker daadwerkelijk tegenkomt. Een toegankelijkheidsverklaring die enkel verwijst naar zo'n widget als bewijs van naleving, beschrijft daarmee niet de werkelijke staat van de site.
Na elke wijziging opnieuw kijken
Een webshop staat zelden stil: een nieuwe checkout-provider, een ander thema, een extra stap in het bestelproces. Elke wijziging aan de bestelstap, de inlogomgeving of andere kernonderdelen kan de eerder gemaakte beoordeling achterhalen. Het bijhouden van een verklaring is daarom minder een eenmalige actie dan een terugkerend proces, iets wat in de praktijk vaak wordt onderschat naast de eerste inspanning om hem op te stellen.
Welke stappen voor uw situatie concreet gelden, welke toezichthouder in uw land bevoegd is en welk verklaringsformaat daar wordt gebruikt, verschilt per lidstaat. Een overzicht per onderwerp, uitgezocht per situatie, staat in de kennisbank met uitleg per onderwerp. Wat een volledige beoordeling, het rapport en het opstellen van de verklaring zelf kosten, staat overzichtelijk bij het overzicht van de abonnementen.
Wilt u eerst weten of deze verplichting voor uw webshop geldt voordat u verder leest over de inhoud van de verklaring? De gratis scope-check en quick-scan geven binnen een paar minuten een eerste indicatie, en de meest gestelde vragen over de verklaring zelf staan verzameld bij de antwoorden op veelgestelde vragen.