waarom is een foutmelding in mijn bestelformulier niet duidelijk voor iedereen

Een foutmelding zegt vaak niet wat er mis is en waar

Een foutmelding is voor lang niet elke klant duidelijk omdat hij vaak alleen kleur gebruikt om aan te geven dat er iets mis is, en niet ook in tekst benoemt welk veld het betreft en wat er precies moet veranderen. Een rood randje om een invoerveld valt op voor een klant die goed ziet en met een muis werkt, maar zegt niets tegen iemand die kleurenblind is, en is onzichtbaar voor iemand die met een schermlezer werkt. Diezelfde schermlezer leest bij een bestelformulier vaak alleen het label van het veld voor — "e-mailadres", "postcode" — zonder te melden dat er een foutmelding bij hoort of wat die inhoudt. De klant weet dan dat er iets is ingevuld, maar niet dat het is afgekeurd, en al helemaal niet waarom.

Dat probleem stapelt op met een tweede: waar de melding staat. Als de tekst alleen bovenaan de pagina verschijnt, terwijl de klant al bij het derde of vierde veld van het formulier is, ziet iemand die met het toetsenbord navigeert of inzoomt die melding simpelweg niet, omdat die buiten beeld staat. De oplossing zit dus niet in een andere kleur of een dikker randje, maar in tekst die bij het veld zelf hoort, die met het veld is verbonden zodat een schermlezer hem ook voorleest, en die concreet zegt wat er moet gebeuren — "postcode moet uit vier cijfers en twee letters bestaan" in plaats van alleen "ongeldige invoer". Waar dat precies misgaat bij formulieren staat uitgebreider beschreven in waarom een schermlezer formuliervelden soms niet voorleest, en hoe dat samenhangt met de rest van de bestelstap in het testen van de hele bestelling met alleen een toetsenbord.

Waar dat uit volgt: WCAG 2.1

Dat een foutmelding niet alleen op kleur mag steunen en met het bijbehorende veld verbonden moet zijn, volgt uit de succescriteria van WCAG 2.1 over het gebruik van kleur en over foutidentificatie — de norm waarop EN 301 549 in de praktijk neerkomt. Een automatische scan signaleert een deel van dit soort gebreken, zoals het ontbreken van een programmatische koppeling tussen veld en foutmelding, maar of de tekst van de melding voor een klant ook werkelijk begrijpelijk is, blijft iets dat zo'n scan niet kan beoordelen; meer daarover staat in wat een automatische toegankelijkheidstest wel en niet kan vinden.