Of er een boete volgt op het niet voldoen aan de Europese toegankelijkheidsrichtlijn, en hoe hoog die uitvalt, hangt af van het land waar de overtreding wordt vastgesteld. De richtlijn zelf schrijft de technische norm voor — EN 301 549, in de praktijk WCAG 2.1 niveau AA — maar laat de invulling van sancties over aan de lidstaten. Dat betekent dat hetzelfde euvel, bijvoorbeeld een afrekenstap die niet met een toetsenbord te bedienen is, in het ene land tot een waarschuwing kan leiden en in het andere land tot een formele procedure met een bestuurlijke sanctie.
Voor een bedrijf dat alleen in Nederland verkoopt is dat een theoretische vraag. Voor een webshop of dienstverlener met klanten in meerdere EU-landen is het iets om serieus te nemen, niet omdat de pakkans ergens groter is — daar doet dit artikel geen uitspraak over — maar omdat de regels waaraan u zich moet houden simpelweg per land kunnen verschillen.
Waarom de sancties uiteenlopen
De Europese toegankelijkheidsrichtlijn is een richtlijn, geen verordening. Een verordening geldt direct en identiek in alle lidstaten; een richtlijn geeft een doel en een norm, en elk land vertaalt die naar eigen nationale wetgeving. Daarbij hoort ook de keuze voor het handhavingsinstrument: welke toezichthouder bevoegd is, welke stappen die kan zetten, en welke sanctie aan het eind van die stappen kan staan. Die nationale omzetting is precies de reden dat er geen Europese lijst met boetebedragen bestaat waar u uw situatie tegen kunt afzetten.
Dit verschil zit niet alleen in de hoogte van een eventuele boete. Het zit ook in het type sanctie. Sommige landen werken met bestuursdwang: de toezichthouder kan een bedrijf verplichten een gebrek binnen een bepaalde termijn te verhelpen, zonder dat daar meteen een geldbedrag aan hangt. Andere landen kennen daarnaast een civielrechtelijke route, waarbij een derde partij een bedrijf rechtstreeks kan aanspreken. Duitsland is daarvan het bekendste voorbeeld, met de zogeheten Abmahnung als apart fenomeen naast het publiekrechtelijke toezicht.
Wat u in de praktijk kunt tegenkomen
In de meeste landen loopt het traject via een toezichthouder die eerst in gesprek gaat met het bedrijf, met de vraag om een eigen beoordeling te tonen en een verbeterplan met deadlines aan te leveren. Pas als dat uitblijft of als gebreken niet worden verholpen, komt een formele sanctie in beeld. In een aantal landen bestaat daarnaast de mogelijkheid dat een sanctie wordt gepubliceerd, wat voor een bedrijf een ander soort gevolg heeft dan een geldbedrag. De precieze bedragen, termijnen en bevoegdheden staan in de nationale wetgeving van het betreffende land, en die wijken dus bewust af per lidstaat.
Nederland als uitgangspunt, niet als maatstaf
Voor bedrijven die primair in Nederland actief zijn, is de Nederlandse toezichthouder en de Nederlandse uitwerking van de richtlijn het relevante kader. Zodra u ook in andere EU-landen verkoopt — via een webshop die in meerdere talen wordt aangeboden, of via een zakelijke dienst met klanten over de grens — kan de toezichthouder van dat andere land een rol spelen, met een eigen meldroute en een eigen sanctiekader. Welke toezichthouder in uw geval bevoegd is, hangt af van waar u actief bent en hoe de richtlijn in dat land is omgezet; dat is iets om, bij twijfel, met een jurist of de bevoegde toezichthouder zelf te bespreken.
Wat dit praktisch betekent als u in meerdere landen verkoopt
De kern is dat één verbeterplan en één toegankelijkheidsverklaring niet automatisch voldoen aan de eisen van elk land waarin u actief bent. De technische norm is overal hetzelfde, maar het formaat van de verklaring, de meldroute en het sanctiekader kunnen verschillen. In de kennisbank per onderwerp staat per land uitgewerkt welke toezichthouder geldt en welk verklaringsformaat wordt verwacht, zodat u dat niet per land zelf hoeft uit te zoeken.
Een gratis eerste stap is nagaan of de richtlijn überhaupt op uw onderneming van toepassing is en welke risico's daarbij spelen; dat kan met de quick-scan van uw kernpagina's. Hoe wij tot die inschatting komen en waar de informatie vandaan komt, leest u op de pagina over onze werkwijze. Voor de landspecifieke blokken met meldroute, toezichthouder en verklaringsformaat per EU-land, inclusief de bijbehorende termijnen, hoort u bij een abonnement; wat dat concreet inhoudt staat op het overzicht van onze abonnementen.
Als u twijfelt of uw situatie onder een van deze nationale verschillen valt, is dat geen vraag die een automatische scan voor u kan beantwoorden. Begin met de gratis scope-check en quick-scan, en betrek bij concrete twijfel over sancties of bevoegdheid altijd een jurist of de toezichthouder van het betreffende land.